Φέτος συμπληρώνονται 107 χρόνια από την απελευθέρωση του Ιάσμου και στις 5 και 6 Οκτωβρίου 2026 θα πραγματοποιηθούν οι εκδηλώσεις για την 3η επίσημη επέτειο των Ελευθερίων του Ιάσμου, μετά τη θεσμοθέτηση της 6ης Οκτωβρίου ως δημόσιας εορτής τοπικής σημασίας και ημέρας αργίας για τον Δήμο Ιάσμου, με το Π.Δ. 25, ΦΕΚ 77/Α’/29-5-2024.
Ο Ίασμος έχει μακρά ιστορία, καθώς το τοπωνύμιό του συναντάται σε χάρτες και περιηγητικά βιβλία ήδη από τον 17ο αιώνα. Η παρουσία του ελληνικού στοιχείου στην περιοχή μαρτυρείται και από τους παλαιούς χριστιανικούς ναούς και τα προσκυνήματα. Η οικονομική ακμή του οικισμού κορυφώθηκε τον 19ο αιώνα, ιδιαίτερα μετά τη λειτουργία του σιδηροδρόμου το 1896.
Η πορεία αυτή διακόπηκε το 1913, όταν η Δυτική Θράκη πέρασε στη Βουλγαρία με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου. Το καθεστώς αυτό διατηρήθηκε μέχρι την ήττα της Βουλγαρίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την εφαρμογή της Συνθήκης του Νεϊγύ του 1919, με την οποία η περιοχή παραδόθηκε στις συμμαχικές δυνάμεις της Αντάντ, στις οποίες συμμετείχε και η Ελλάδα.
Στις 6 Οκτωβρίου 1919 η ΙΧ Ελληνική Μεραρχία, υπό τον Στρατηγό Λεοναρδόπουλο, κατέλαβε την περιοχή μεταξύ Νέστου και Κομψάτου. Το 25ο Σύνταγμα εγκαταστάθηκε στον Ίασμο και στρατοπέδευσε στις δυτικές όχθες του Ασπροπόταμου, του σημερινού Τραύου, αναμένοντας την περαιτέρω προώθηση των ελληνικών δυνάμεων στη Θράκη, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 1920.
Οι φετινές εκδηλώσεις ξεκινούν τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, στις 18:30, με Μέγα Πανηγυρικό Αρχιερατικό Εσπερινό στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Ιάσμου.
Την Τρίτη 6 Οκτωβρίου, στις 07:00, θα τελεστεί Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου, ενώ οι καμπάνες θα σημάνουν χαρμόσυνα και η Φιλαρμονική του Δήμου Ιάσμου θα περιέλθει σε κεντρικές οδούς της πόλης, παιανίζοντας τον εωθινό και εμβατήρια.
Στις 08:00 θα πραγματοποιηθεί η επίσημη έπαρση της Σημαίας από τον Δήμαρχο Ιάσμου και τη Φιλαρμονική του Δήμου.
Στις 10:30 θα τελεστεί η επίσημη δοξολογία για την Απελευθέρωση του Ιάσμου στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου. Θα προεξάρχει ο εκπρόσωπος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμονος, Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αλμωπίας κ. Στέφανος. Μετά τη δοξολογία θα εκφωνηθεί ο πανηγυρικός της ημέρας από τον ιστορικό Αριστείδη Χαραλαμπίδη, απόφοιτο του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.
Στις 11:00 θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση στο Ηρώο της πόλης, χοροστατούντος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Αλμωπίας κ. Στεφάνου. Θα ακολουθήσει κατάθεση στεφάνων από τον εκπρόσωπο της Κυβέρνησης, τους Βουλευτές, τον Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, τον Δήμαρχο Ιάσμου, τον Ανώτερο Διοικητή Φρουράς Κομοτηνής, τον Πρύτανη του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, τον Αντιπεριφερειάρχη Ροδόπης, τον Γενικό Αστυνομικό Διευθυντή ΑΜΘ, τον Διοικητή Πυροσβεστικών Υπηρεσιών ΑΜΘ και εκπροσώπους της μαθητιώσσας νεολαίας.
Στεφάνια μπορούν επίσης να καταθέσουν εφεδροπολεμιστικές οργανώσεις, ενώσεις αποστράτων και εκπρόσωποι νομικών προσώπων, εφόσον ενημερώσουν έγκαιρα την αρμόδια υπηρεσία. Η ώρα προσέλευσης για την κατάθεση στεφάνων είναι 10:50. Θα τηρηθεί ενός λεπτού σιγή, ενώ τιμές θα αποδώσουν τιμητικό στρατιωτικό άγημα και η στρατιωτική μουσική, με μέριμνα του ΑΔΦΚ.
Στις 11:30 θα πραγματοποιηθεί παρέλαση των Πολιτιστικών Οργανώσεων, του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και της μαθητικής νεολαίας του Δήμου Ιάσμου στην οδό Κωνσταντινουπόλεως. Τα τμήματα θα συγκεντρωθούν στον χώρο γύρω από τον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής και η ώρα προσέλευσης έχει οριστεί στις 10:50.
Στις 12:30 θα παρατεθεί δεξίωση για τους προσκεκλημένους και το κοινό στον αύλειο χώρο του νέου Δημαρχιακού Μεγάρου Ιάσμου.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας θα υπάρχει γενικός σημαιοστολισμός σε όλο τον Δήμο Ιάσμου από τις 08:00 έως τη δύση του ηλίου, ενώ το Δημοτικό κατάστημα και τα λοιπά δημόσια κτίρια θα φωταγωγηθούν κατά τις βραδινές ώρες της 6ης Οκτωβρίου έως το πρωί της επομένης.
Για τη στρατιωτική παράταξη και την απόδοση τιμών αρμόδιος είναι ο ΑΔΦΚ, για τη δημόσια τάξη η Αστυνομική Διεύθυνση Ροδόπης, ενώ για την εθιμοτυπία η Περιφέρεια ΑΜΘ, μέσω των υπηρεσιών της Π.Ε. Ροδόπης, και ο Δήμος Ιάσμου.
Τελετάρχες έχουν οριστεί από την Περιφέρεια ΑΜΘ η Ευγενία Εξακοΐδου και ο Αθανάσιος Χριστοδουλάκης και από τον Δήμο Ιάσμου ο Χρήστος Μπαλκουρανίδης. Εκφωνητές κατά την κατάθεση στεφάνων και την παρέλαση θα είναι ο Χρήστος Μπαλκουρανίδης και η Μεταξία Πατρωνίδου.
Ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης απευθύνει πρόσκληση στον λαό του Δήμου Ιάσμου, της Ροδόπης και ολόκληρης της Περιφέρειας ΑΜΘ να τιμήσει με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για την 3η επίσημη επέτειο των Ελευθερίων του Ιάσμου.
