Με σημαντικές αλλαγές έρχεται ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, ο οποίος αναμορφώνει πλήρως τον τρόπο ανάδειξης δημάρχων και περιφερειαρχών, καταργώντας τον δεύτερο γύρο και καθιερώνοντας την εκλογή από την πρώτη Κυριακή.
Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, οι επικρατέστεροι υποψήφιοι εκλέγονται απευθείας εφόσον συγκεντρώσουν ποσοστό 42% των ψήφων. Αν κανένας υποψήφιος δεν φτάσει το όριο αυτό, δεν προβλέπεται επαναληπτική εκλογή, αλλά ενεργοποιείται ένα δεύτερο στάδιο προσμέτρησης, όπου λαμβάνονται υπόψη οι εναλλακτικές ψήφοι που έχουν δηλώσει οι πολίτες σε δεύτερο συνδυασμό. Με αυτόν τον τρόπο ανακηρύσσεται νικητής ο συνδυασμός που συγκεντρώνει την πλειοψηφία μετά την προσμέτρηση.
Η αλλαγή αυτή αποσκοπεί στη μείωση του κόστους και του χρόνου των εκλογών, στην άμεση συγκρότηση των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών και στην ενίσχυση της κυβερνησιμότητας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Παράλληλα, οι πολίτες γνωρίζουν από την πρώτη Κυριακή ποιος θα είναι ο νέος δήμαρχος ή περιφερειάρχης, χωρίς παρατεταμένες προεκλογικές αντιπαραθέσεις.
Με τον νέο Κώδικα, η εκλογική διαδικασία γίνεται πιο απλή και κατανοητή, ενώ οι δήμοι και οι περιφέρειες αποκτούν ταχύτερα τις νέες τους διοικήσεις, έτοιμες να αναλάβουν έργο χωρίς καθυστερήσεις.
Ας δούμε ένα παράδειγμα σενάριο προσμέτρησης με βάση το νέο εκλογικό σύστημα που προβλέπει ο Κώδικας Αυτοδιοίκησης:
Σενάριο: Τρεις υποψήφιοι στην πρώτη Κυριακή
Υποψήφιος Α: 35%
Υποψήφιος Β: 30%
Υποψήφιος Γ: 25%
Λοιποί: 10%
Κανένας δεν συγκεντρώνει το απαιτούμενο 42% για άμεση εκλογή.
Τι γίνεται στη συνέχεια
Δεν υπάρχει δεύτερος γύρος: Η διαδικασία ολοκληρώνεται την ίδια Κυριακή.
Ενεργοποιείται η προσμέτρηση εναλλακτικών ψήφων: Οι πολίτες έχουν δηλώσει δεύτερη προτίμηση (δεύτερο συνδυασμό).
Μεταφορά ψήφων: Οι ψήφοι των χαμηλότερων ποσοστών (π.χ. του Υποψηφίου Γ και των μικρότερων συνδυασμών) προστίθενται στους υποψηφίους που έχουν δηλωθεί ως δεύτερη επιλογή.
Ανακήρυξη νικητή: Ο υποψήφιος που συγκεντρώνει την πλειοψηφία μετά την προσμέτρηση ανακηρύσσεται δήμαρχος ή περιφερειάρχης.
Παράδειγμα προσμέτρησης
Από το 25% του Υποψηφίου Γ, οι περισσότεροι ψηφοφόροι είχαν δηλώσει ως δεύτερη επιλογή τον Υποψήφιο Β.
Έτσι, ο Υποψήφιος Β ενισχύεται και ανεβαίνει από 30% σε 45%.
Ο Υποψήφιος Α μένει στο 35%.
Ο Υποψήφιος Β ανακηρύσσεται νικητής, καθώς ξεπερνά το όριο και αποκτά την πλειοψηφία.
Τι σημαίνει αυτό για τους πολίτες
Η εκλογή γίνεται άμεσα και χωρίς δεύτερο γύρο.
Οι πολίτες έχουν μεγαλύτερη ευελιξία να εκφράσουν προτίμηση σε δύο συνδυασμούς.
Εξασφαλίζεται ότι ο νικητής έχει ευρύτερη στήριξη, ακόμη κι αν δεν έφτασε το 42% στην πρώτη καταμέτρηση.
