ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ ΖΗΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΕΝΙΖΕΛΟ ΝΑ ΠΟΛΕΜΗΣΟΥΝ το 1920, ΚΙ ΕΚΕΙΝΟΣ ΤΟΥΣ ΑΓΝΟΕΙ
Γράφει ο δημοσιογράφος και συγγραφέαςΤάσος Κ. Κοντογιαννίδης
[email protected]
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Real News
Τέτοιες μέρες του ‘22, ολοκληρωνόταν η καταστροφή του ελληνισμού της Μικράς Ασίας. Ο Στρατός επέστρεφε στη βάση του, οι τούρκοι κυνηγούσαν και σκότωναν τους Έλληνες και οι φωτιές έζωναν τα σπίτια τους στη Σμύρνη (…κάποιοι ιστορικοί αναθεωρητές τους θέλουν να συνωστίζονται στα πλοία για να έρθουν στην Ελλάδα… Προφανώς για διακοπές!)
Σήμερα, σχεδόν 90 χρόνια μετά, θα αποκαλύψουμε ένα ξεχασμένο υπόμνημα, που έστειλε στον πρωθυπουργό Ελ. Βενιζέλο τον Ιανουάριο του 1920 η Επιτροπεία των Ποντίων. Ζητούσε την άδεια του να επιτεθεί στον Κεμάλ δημιουργώντας δεύτερο μέτωπο, για να δέχεται μικρότερη αντίσταση ο ελληνικός στρατός στην κεντρική Μικρά Ασία.
Το υπόμνημα είναι αποκαλυπτικό. Παραδόθηκε το Γενάρη του 1920 στον ίδιο τον Βενιζέλο όταν βρισκόταν στο Παρίσι, και έθετε στη διάθεση του μαχόμενου Ελληνικού Στρατού, ισχυρή δύναμη 20.000 στρατιωτών, περίπου δύο μεραρχιών, για να χτυπήσουν τον Κεμάλ στη Σεβάστεια. Αλλά ας δούμε σημεία του ιστορικού αυτού υπομνήματος.
« Προς τον Εξοχώτατον Πρόεδρον της Ελληνικής Κυβερνήσεως κ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΝ ΒΕΝΙΖΕΛΟΝ, Εις Παρισίους. Εξοχώτατε, … εθεωρήσαμεν σκόπιμον να υποβάλωμεν Υμίν συνημμένως υπόμνημα, όπερ η Επιτροπεία των εν Ελλάδι Ποντίων απέστειλεν εις το Γενικόν Επιτελείον. Προέλασις δυνάμεως είκοσι χιλιάδων ανδρών ως εκείνης, την οποίαν κατά μετρίους υπολογισμούς, είναι εις θέσιν καλώς εφοδιαζόμενος και εξοπλιζόμενος να παρατάξη εις πρώτην στιγμήν ο Πόντος, δύναται να απασχολήση σοβαρώς τον εις Σεβάστειαν συγκεντρούμενον στρατόν του Κεμάλ.
Είναι γνωστόν, ότι η Σεβάστεια αποτελεί σπουδαίαν δράσιν του κεμαλισμού. Η απο Αμισόν εις Σεβάστειαν αμαξιτή οδός είναι εις την διάθεσιν ημών, δεδομένου, οτι ο Κεμάλ απέσυρε τελευταίως πάσας τας δυνάμεις αυτού εκ της περιφερείας ταύτης. Επιτυχής προέλασις προς την διεύθυνσιν ταύτην αποκόπτει την υποχώρησιν του πρός δυσμάς δρώντος στρατού. Πάντα ταύτα θα επέφερον ευθύς αμέσως σοβαρόν αντιπερισπασμόν εις τας δυνάμεις του Κεμάλ, εξ ού προφανές, ότι θα επωφεληθή ο ημέτερος στρατός…
…Προ Ποντίων βαδιζόντων κατά του Κεμάλ δεν θα μείνουν απλοί θεαταί οι Αρμένιοι, αλλά κυρίως οι Κιρκάσιοι και οι Κηζηλμπάσηδες της Σεβαστείας, ούτε Χριστιανοί Λαζοί, ούτε οι Σταυριώται και διάφοροι άλλαι μουσουλμανικαί αλλά μη τουρκικαί φυλαί, αι οποίαι τα προς τους Έλληνας αισθήματά των πολλάκις και εμπράκτως εξεδήλωσαν… Το υπόμνημα τούτο αποστέλλομεν Υμίν δια του κ. Ι. Θιάκη, εντεταλμένου να υποβάλη Υμίν και προφορικώς τας επι τούτω ιδέας ημών. Αθήναι 24 -1-1920. Ο Πρόεδρος Χ. Καλαντίδης, Ο Γραμματεύς Κ. Κανσήζ»
Υπήρχε και άλλο υπόμνημα προς το Γενικό Επιτελείο Στρατού που έδινε λεπτομερή στοιχεία για την συγκρότηση και τις διαθέσιμες δυνάμεις του Ποντιακού Στρατού:
α) Εις την περιφέρειαν Αμασείας 4.000 άνδρες έχουν τα όπλα των και είναι οργανωμένοι εις τα Ελληνικά χωρία.
β) Έτεροι 4-5.000 άνδρες γυμνασμένοι πολεμήσαντες επί πέντε συνεχή έτη εναντίον του Τουρκικού στρατού μετά την ανακωχήν, επώλησαν τα όπλα των.
γ) Ο στρατηγός Ανανίας του Ρωσικού Στρατού, Πόντιος την καταγωγήν, μετασχών του μεγάλου πολέμου επι κεφαλής Ρωσικών δυνάμεων, τελευταίως δε διοικήσας την Ελληνικήν Μεραρχίαν, αποτελουμένην εκ Ποντίων, διαλυθείσαν μετά την επικράτησιν του Μπολσεβικισμού, δύναται να ανασυντάξη, ως ο ίδιος εδήλωσεν εις την καθ΄ ημάς Επιτροπείαν, εντός βραχυτάτου χρονικού διαστήματος την Μεραρχίαν ταύτην με δύναμιν 10.000 ανδρών.
δ) Οι Κιρκάσιοι υπεσχέθησαν εις ημέτερα ανταρτικά σώματα εν περιπτώσει επιθέσεως εκ μέρους των Τούρκων, 3.000 ιππείς.
Αδιαφόρησε ή το αγνόησε σκοπίμως;
Δυστυχώς ο Βενιζέλος ή αδιαφόρησε ή αγνόησε σκοπίμως την πρότασή τους . Αν γινόταν αποδεκτή ίσως η έκβαση της μικρασιατικής εκστρατείας να ήταν διαφορετική και ο Ελληνισμός να μην υφίστατο την ήττα, την ταπείνωση και τον ξεριζωμό … Ποτέ δεν θα μάθουμε γιατί αρνήθηκε αυτήν την εθνική προσφορά των Ποντίων που πολύ πιθανό θα μετέβαλε το αποτέλεσμα της μικρασιατικής εκστρατείας…
Λεζάντες φωτογραφιών : 1) Αντάρτικη ομάδα στο Δυτικό Πόντο, περιοχή Σαμψούντας 2) Το Εθνικό Συμβούλιο του Πόντου μετά από μία συνεδρίαση στο Βατούμ. 3) Ο Βενιζέλος που για άγνωστους λόγους αγνόησε την ποντιακή προσφορά 4) Ένοπλο τμήμα Ποντίων στα βουνά της Κερασούντος
