Η Παρασκευή είναι η πλέον θορυβώδης ημέρα της εβδομάδας για το Πρωτοδικείο Ξάνθης. Το έκθεμα του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου συσσωρεύει περί τις 40 ποινικές υποθέσεις κατά μέσο όρο. Δεν τις λες και λίγες. Μετά βίας δικάζονται οι μισές. Λογικό, αν σκεφτούμε την πολυπλοκότητα κάποιων υποθέσεων και τις αποδεικτικές δυσχέρειες που μπορεί να κρύβουν, αλλά αποκαλύπτονται, κατά περίσταση, στη διάρκεια της αποδεικτικής διαδικασίας. Κανόνας πλέον είναι η εκδίκαση της πλειοψηφίας των πλημμελημάτων από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο μετά τη διεύρυνση της αρμοδιότητάς του με τον ρηξικέλευθο νόμο του 2024 για όλο το φάσμα της ποινικής δίκης. Κατά πόσο επιτυγχάνεται στη δικαστηριακή πρακτική η στόχευση για επιτάχυνση της διαδικασίας και της ποιοτικής αναβάθμισης της ποινικής δίκης είναι ένα άλλο ζήτημα. Η αλήθεια είναι ότι έχει εδραιωθεί η πεποίθηση στους εμπλεκόμενους ότι η υπόθεσή τους δεν πρόκειται να εκδικασθεί, εάν είναι γραμμένη στο έκθεμα μετά το μισό. Εκ των πραγμάτων προσελκύει κόσμο το «Μονομελές της Παρασκευής».
Η συνεδρίαση της 12ης Δεκεμβρίου 2025 συγκέντρωσε τον αναμενόμενο μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Φαινομενικά ήταν μία συνηθισμένη Παρασκευή.Συνέπεσε, όμως, χρονικά με την κατάθεση την προηγουμένη στην εξεταστική του ΟΠΕΚΕ του «φραπέ» ή «τζίτζη» ή απλά «Γεωργίου Ξυλούρη». Η επίκληση του «δικαιώματός της σιωπής» του συγκεκριμένου μάρτυρα στην εξεταστική επιτροπή ήταν και δικονομικά σύννομη και στρατηγικά – υπερασπιστικά εύστοχη. Το δικαίωμα σιωπής και μη αυτοενοχοποίησης προβλέπεται και στο εσωτερικό δίκαιό μας, κυρίως όμως σε διεθνή κείμενα και συμβάσεις. Έχει υπερνομοθετική ισχύ.Ωστόσο, η επαναληφθείσα από τον ίδιο και με τον τρόπο που διατύπωνε αυτό το θεμελιώδες δικονομικό δικαίωμά του,«επικαλούμαι το δικαίωμα της σιωπής»,ακουγόταν και έξω από το δικαστήριό μας μεταξύ και σοβαρού και αστείου. Η διατύπωση του Ξυλούρη έγινε viral. Το κανάλι της Βουλής που μετέδιδε τη συνεδρίαση έφτασε σε επίπεδα πρωτόγνωρης τηλεθέασης. Αλλά πέραν τούτου εδώ η συγκυρία του χωροχρόνου ήταν ιδανική για να ανακυκλωθεί η συγκεκριμένη φράση: δικαστήριο το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ξάνθης, «οιονεί» Δικαστήριο η εξεταστική επιτροπή της Βουλής, διεπόμενη η αποδεικτική διαδικασία από τους ίδιους κανόνες του κώδικα ποινικής δικονομίας που διέπει και τα τακτικά ποινικά δικαστήρια.
Προφανέστατα η επίκληση αυτού του δικονομικού δικαιώματος από το συγκεκριμένο μάρτυρα με το συγκεκριμένο υπόβαθρο της υπόθεσης κέντρισε το ενδιαφέρον.
Έχω την άποψη, όμως, ότι η φυσιογνωμία του συγκεκριμένου ανθρώπουυπήρξε οικεία για όλους μας. Δεν μας έκανε εντύπωση. Στο μυαλό μας, τουλάχιστον στο δικό μου, νομίζω πώς έτσι φανταζόμαστε τον άνθρωπο που εκμεταλλεύεται το σύστημα των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων προς ιδιωτικό κέρδος και όφελος, εκμεταλλευόμενος την ευνοϊκή πολιτική συγκυρία και τους θεσμούς, έχοντας τη στήριξή τους. Δρα στο προσκήνιο. Και τον γνωρίζουν και σαφέστατη εικόνα των επιδιώξεών του έχουν. Και είναι μία μορφή διαχρονική. Μια φιγούρα επαναλαμβανόμενη στον ιστορικό χρόνο. Έτσι ήταν και τη δεκαετία του ’80 ή και παλαιότερα, έτσι είναι και σήμερα. Προφανώς, έτσι θα συνεχίσει να είναι, όταν σιγήσει ο κουρνιαχτός. Πάντα έτσι δε γίνεται; Η κλασική αυτή μορφήδεν άλλαξε και δεν θα αλλάξει.Όπως η νοηματική σύλληψη της διαφθοράς είναι ίδια και απαράλλαχτη από συστάσεως οργανωμένων κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων έτσι και η μορφή του πρωταγωνιστή είναι ίδια και απαράλλακτη, τουλάχιστον στη δική μας χώρα. Η συγκεκριμένη μορφήείναι δημιούργημα του ελληνικού δημοσίου βίου, «εικόνα σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω». Η διαφθορά ως έννοια και οι εκφραστές της είναι φαινόμενο πολιτικό, κοινωνικό, ιδεολογικό. Οι εισαγγελείς και οι διώξεις έπονται.
Έτσι να το δούμε ως υπενθύμιση του συλλογικού μας αυτονόητου. Τουλάχιστον, να μην αυταπατόμαστε.
Ιωάννη Μπάρκα
Δικηγόρου – Μέλους του Δ.Σ. του Δικηγορικού Συλλόγου Ξάνθης.
