Ένα Διήμερο Αφιέρωμα Μνήμης με θέμα «81 Χρόνια από τη Σφαγή του Άνω Καρυοφύτου» διοργανώνεται στις 12-13 Σεπτεμβρίου 2025, με εκδηλώσεις και δράσεις στην Ξάνθη και στον ομώνυμο ορεινό οικισμό.
Το αφιέρωμα συνδιοργανώνεται από:
- την Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης,
- τον Δήμο Ξάνθης,
- το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης,
- το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού,
- την Τοπική Κοινότητα Καρυοφύτου,
- τον Σύλλογο Απογόνων Προσφύγων Άνω Καρυοφύτου Ξάνθης,
- τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κατοίκων & Φίλων Άνω Καρυοφύτου,
- και την πλατφόρμα ιστορικής μνήμης mnemonikon.gr.
Το πρόγραμμα για την 81η επέτειο της Σφαγής που διέπραξαν στις 9 Σεπτεμβρίου 1944 τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής, αποτελεί καρπό του έργου της Επιτροπής αιτήματος αναγνώρισης του Άνω Καρυοφύτου ως μαρτυρικής κοινότητας. Η Επιτροπή συστάθηκε τον Ιούλιο του 2025, κατόπιν πρόσκλησης του Δήμου Ξάνθης, ενώ προηγήθηκε προεργασία δύο ετών με στόχο την απόδοση ηθικής δικαίωσης στη μνήμη των θυμάτων αλλά και στον αγώνα για επιβίωση και ανάκαμψη των συγγενών και απογόνων τους.
Στόχος του αφιερώματος είναι:
- να δοθεί φωνή στους τελευταίους αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων,
- να τεθεί η τοπική μαρτυρική ιστορία σε διάλογο με άλλους μαρτυρικούς τόπους της Ελλάδας και της Ευρώπης,
- να ενισχυθεί η συλλογική μνήμη.
Το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει:
- Εσπερίδα την Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου (Καπναποθήκη «Π», αίθουσα Βιργινία Τσουδερού, Καπνεργατών 9, Ξάνθη), όπου θα παρουσιαστούν εισηγήσεις για τη μνήμη και τη διαχείριση των μαρτυρικών τόπων.
- Ιστορικό περίπατο μνήμης, το Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου, στον τόπο της Σφαγής, με οδηγό έναν από τους τελευταίους επιζώντες.
- Επίσκεψη στον χώρο του παλιού Δημοτικού Σχολείου, που αποτέλεσε έδρα των βουλγαρικών κατοχικών δυνάμεων.
Όλες οι εκδηλώσεις είναι ανοιχτές στο κοινό.
Αναλυτικό Πρόγραμμα Εσπερίδας – Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2025, 19:00-21:00
Θέμα: «Μαρτυρικοί Τόποι και η Διαχείριση της Κληρονομιάς τους / Θράκη – Στερεά Ελλάδα – Κρήτη»
Συντονισμός: Χρυσούλα Βερβερίδου, νομικός, Γενική Γραμματέας Δήμου Ξάνθης
- Υποδοχή προσκεκλημένων και συμμετεχόντων από τον Ανδρέα Ματζάκο, Διευθυντή ΙΘΤΠ
- Χαιρετισμοί εκπροσώπων φορέων
Εισηγήσεις:
- Δρ. Κωνσταντίνος Ζορμπάς, Γενικός Διευθυντής Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης «Αγώνας της Μνήμης ενάντια στη Λήθη»
- Δρ. Βασιλική Λάζου, διδάσκουσα στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ, Πρόεδρος «Φίλων Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης» «Από τη Θυσία στη Μνήμη: οι μαρτυρικοί τόποι της Ελλάδας, η ιστορική τους διαχείριση και οι πρόσφατες αναγνωρίσεις»
- Νίκος Κοσμίδης, Υποψ. Διδάκτωρ Αρχιτεκτονικής (ΔΠΘ) «Μνημονικοί Τόποι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε διάλογο με το παρόν»
Ακολουθεί συζήτηση.
